Suriye iç savaşını durdurmak için Cenevre’de düzenlenecek ikinci konferansın hazırlıkları sürüyor. Ankara, muhtemel bir geçiş döneminin sonunda Esed’in görevini bırakmasını şart koşuyor.
ABD ile Rusya’nın Suriye krizine çözüm bulmak amacıyla Cenevre’de yeni bir konferans düzenlenmesi konusunda anlaşmasının ardından ilgili taraflar hazırlıklarını sürdürüyor. ABD ve Türkiye’nin başını çektiği 11 ülkeden oluşan Suriye Halkının Dostları Çekirdek Grup toplantısı dün Ürdün’ün başkenti Amman’da gerçekleşti. Grup, “Cenevre 2” olarak adlandırılan toplantı öncesi yol haritasını belirlemeye çalıştı. 11 ülke akan kanın bir an önce durması ve gerçek değişimin önünü açacak geçiş sürecinin başlatılmasında birleşti. Suriyeli muhalifler, bugün de İstanbul’da Cenevre’ye katılımı masaya yatıracak. Muhalifler, Beşşar Esed’in tüm yetkilerini geçiş yönetimine devretmesini istiyor. Ankara’nın pozisyonu da net: “Sürecin ucu açık olmamalı ve bir takvime bağlanmalı. Esed’in yönetimi bırakacağı net olarak ortaya koyulmalı. Eli kana bulaşmış rejim mensupları da geçiş yönetiminde yer almamalı.”
“Cenevre 2” öncesi tam bir diplomatik mücadele yaşanıyor. Baas rejiminin en büyük destekçisi Rusya ile İran, Esed’in yönetimde kalacağı bir formül ararken uluslararası camia ise buna karşı çıkıyor. Bu atmosferde zirvenin neticesi merakla beklenirken Suriye Halkının Dostları ortak politika belirlemeye çalışıyor. Amman’da dün Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun temsil ettiği toplantıya ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Mısır, Katar, Suudi Arabistan ve BAE dışişleri bakanları katıldı. Davutoğlu mini zirvede şu mesajları verdi: “Cenevre 2 öncesi Esed’in yönetimi bırakacağı ortaya konulmalı. İlkinde olduğu gibi ucu açık bir süreç olmamalı, takvim belirlenmeli. Esed tüm yetkilerini devretmeli. Geçiş yönetimi tam yetkiye sahip olmalı ve 2014’teki başkanlık ile meclis seçimlerini tertiplemeli.”
Bakan Davutoğlu, Ürdün’e hareketi öncesinde sorular üzerine geçiş sürecinde rol alacak ve konferansa katılacak kişiler konusunda isimleri zikretmenin doğru olmadığına dikkat çekerek, “Ancak muhalefete, Suriye halkına güven telkin edecek bir müzakerenin yürümesi için mutlaka bu dediğim ilkeye, yani açık ve doğrudan bu katliamlarda yer almamış olunmasına ve kana elinin bulaşmamış olması önemli bir kriterdir.” şeklinde konuştu. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise Ürdün’de “Esed müzakerelerde yapıcı davranmazsa (grup olarak) muhaliflere desteğini artıracağız.” mesajı verdi. Avrupa Birliği de pazartesi günü Suriye krizini görüşmek için toplanacak. İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, “Suriye’ye yönelik silah ambargosuna ilişkin AB tarafından alınan kararların iptal edilmesini istiyoruz.” dedi.
Diplomatik kaynaklar, İran’ın “Cenevre 2”ye katılmasına Türkiye’nin karşı olmadığını bildiriyor. Ancak İran’ın katılması durumunda zirveden karar çıkmasının çok zor olması bekleniyor. Türkiye’nin gözü asıl olarak ise Rusya’nın tavrında. Ruslar, “Esed’siz geçiş” için ‘evet’ demiş değil. Ankara’yı umutlandıran ise son dönemde Moskova’nın “Esed’li geçiş” söylemini fazla gündeme getirmemesi.
